我從來 m̄ 捌想過,一句「Suî」會使成做生份人眼中 ê 草人穿棕簑,假鬼假怪兼假博士博。這件過了代 tī 討論 ê 彼當時確實 hōo 我感覺十二月風吹,痟甲無尾 ê 舞豬舞狗 kā 熱情伨 m̄ 著所在,不而過我 mā 無閣了時間交遮--ê 博士博解釋𪜶認為 ê 牛 ē 哺棉被,我所分張 ê 人伊無可能 ē 講「Suî」,因為彼是文言音,一般人 buē 使用。

分張這段故事 ê 彼當時我猶 m̄ 捌「誰」有文言音抑是白話音,更加 m̄ 知影有啥物腔口問題,我 kan-ta 順家己 ê 語感請教教育部臺灣台語常用詞辭典,然後發現確實有我無分調號 ê Sui ê Suî,然後做記錄,無疑悟竟然引起遐爾仔大 ê 回應 hōo 我深深感受這个箍仔 mā 是一還一,二還二,我講了準算 ê 無地有別 ê 聲音。

觸著鬼代寫到遮,免閣 uī 𪜶綿爛寫寡沓沓滴滴無聊代,起因𪜶 ê「建議」m̄ 捌造成我 ê 討厭,這比任何代誌閣較重要。

是,我 mā 捌開錢綴 m̄ 著團學習台語文,講著這个團,我承認我確實捌因為𪜶 ê「堅持」險險放棄台語文。



近來寫著「Tsiâ」想著三冬前 ê 故事。

四邊無一倚踮遮又閣無 tsham 有法得佮我冇談𫝛話 ê 人交陪,sóo-tí tsuē-tsuē 話原仔 ē 曉講,m̄-koh buē 去發覺佗落無對頭,我意思是我慣勢 ê 腔口。

2019年迵過面冊社團牽線,一位來德國行跤花 ê 朋友,見面破豆豆 tsiah 拄擘幾無粒,伊笑講「你中部人--hooh」。

我問伊按怎發覺?

Gún 後生 tī 中部讀書,gún 慣勢講「Suî」,m̄-koh 現此時 ê 伊攏講「Tsiâ」。

這件代誌 hōo 本底 tuì 學習「羅馬字」無興頭 ê 我,隨成做火燒厝:有厝味(有趣味)閣改變我寫台文佮拍台文 ê 方式。

羅馬字正經蓋重要。

伊 m̄-nā 引𤆬我揣著自我 mā 認捌別人,感謝朋友引𤆬我認捌台語羅馬字 ê 興趣。

我 tuì 這件因為分張按朋友遐學來 ê「誰」ê 講法 hōo 人講,這是我編 ê 故事,開始 tuì 我隨堂考試考台語文、白音 ê 故事,已經成做連波羅的海 ê 蠓來叮,一屑仔攏 buē 感覺癢。

我 mā 無興趣閣喋遮 ê 事項,起因我佮遮 ê 專家 m̄ 是仝一國 ê 簡單,𪜶 ē-tàng 繼續講我講 ê 才著,我 mā ē-tàng 繼續你 ê 正確,無表示我愛跟綴,起因我清楚我接受任何腔口,準做我 kan-ta ē 曉「按恁細」m̄ 捌聽過別人講「承蒙你」我 mā buē 堅持講「你烏白講,客語 tsiah 無人 teh 講『承蒙你』若有講彼 mā 是讀冊音 m̄ 是一般大眾 ē 講 ê 語言。」

事實敢是按呢,我 m̄ 知影,總是有一件代誌 hōo 我非常確定,讀冊音 m̄ 是 kan-ta ē 曉背啥物是文音、啥物是白話音 ê 人 tsiah ē 曉講遮 ê 話,m̄ 信聽《阿愷之聲》〈EP109 文學烏亂濺:海風酒店收攤了後?來講一位小說家的創作生活 feat.吳明益單車失竊記作者吳明益老師分張伊 m̄ 捌受過教育 ê 阿母 tuì 伊講 ê 話。

平安夜窮實無適合講遮 ê 代,總是就是遮爾仔拄好 hōo 我聽著阿愷之聲 ê EP109 hōo 我想著這件代誌,就隨揣舊文出來仕上げ一个。

起因,我 tuì 文白音正經是 m̄ 捌一个芋仔番薯,m̄-koh 我清楚知影我 tuì 這个語言 ê 態度就敢若我 tuì 較奧地利德語佮德國德語 ê 態度相𫝛,奧地利人 tuì 我講遮 ê 話,我 buē tuì 𪜶講四常 ê 百姓按呢講話,恁講 ê m̄ 著。

奧地利德語 德國德語 台語
Zwetschke
Pflaume
歐洲李仔
Fisolen
Grüne Bohnen
敏豆
Karfiol
Blumenkohl
白花仔菜
Kohlsprossen
Rosenkohl
玫瑰草花
Kren
Meerrettich
歐洲山葵
Marille
Aprikose
Melanzani
Aubergine
美國茄
Paradeise
Tomaten
Kam-má-tooh
Erdäpfel
Kartoffel
馬鈴薯

平安夜,餾舊文改食譜,我想 bueh 引述《台灣人台灣事》 -- 台語•生活電子報 ê 這段話「Tsit-má逐家上欠缺ê就是 你ē當講出一句好ê台語,正確ê台語,若是咱有能力寫一篇文章iah是一句完整ê話,m̄免用詩ê表現來表現ê時陣,我感覺對推展台語較有幫助。」(249 【台語女性書寫】 王薈雯, 6:58)佮「我感覺就是有人無佮意羅馬字,伊就是感情上無法度接受,雖bóng講彼m̄是啥物足大ê學問,所以若是有人koh做一套,彼套是大部份ê人ē當接受ê,我mā ē使隨來改。」(249 【台語女性書寫】 王薈雯,17:52)來做咸豐三講到今 ê 翻草佮點拄。

「Tsit-má逐家上欠缺ê就是 你ē當講出一句好ê台語,正確ê台語,若是咱有能力寫一篇文章iah是一句完整ê話,m̄免強調文音、白音來表示台語 ê 特殊,我相信 ē hōo 閣較 tsuē 人 tuì 這个語言有興趣」,tshan-tshiūnn 我 tuì 德文 ê Mir 佮 Mich 按烏白鬥到講今 mā 知影當時講 Mir 當時講 Mich,不過搪著愛講文法 ê 人,我 ê 德語隨 buē 記得了了 buē 曉半句。不過是講德語無台語這款狀況,sòo-pái 較免驚我無講伊,伊 ē 化去。

「我感覺就是有人無佮意羅馬字,伊就是感情上無法度接受,雖bóng講彼m̄是啥物足大ê學問,所以若是有人koh做一套,彼套是大部份ê人ē當接受ê,我mā ē使隨來改。」假使逐家攏講「hîng」無人講「hâinn」抑是「hân」我 mā-ē 來改變我 ê「hâinn」腔口成做「hîng」。

語言是活 ê m̄ 是死 ê 百外冬前 ê 尼采是寫「gebt」這久是寫「gibt」我敢愛踅轉去百外冬前 tuì Nietzsche 講「你寫 m̄ 著」mā kā 綴 Nietzsche 按呢講話 ê 人講「你講 m̄ 著,彼是讀冊音 m̄ 是四常講話 ê 音」tshan-tshiūnn 我蹛 ê 所在講「So Schee」我敢愛 tuì 遮 ê 人講「是 So Schön m̄ 是 So Schee」。 

無興趣 mā 無意義 ê 事項 Lassen Sie es gehen/Let it go 摒去焚化爐。






Den Tag ich lese 「Tsiâ」(Wer).

Es erinnere mich vor 3 Jahren, eine Freundin aus Taiwan, sagte du kommst aus Taichung.

Ich fragte, warum?

Weil 「Tsiâ」, wir sagen 「Suî」immer.

Aber, als mein Sohn in Taichung studierte er sagte 「Tsiâ」immer.

Ja, wir kennen uns nicht.

Aber, sie ist eine sehr freundliche Person.

Sie weiß ich wohne in Deutschland und fragt mich, brauchst du etwas aus Taiwan, ich kann dir helfen.

Ja, ich kenne sie nur auf Facebook.

Wegen ihr, ich überleg das.

Sollte ich Lô-má-jī lerne.

Weil ich war Stolz.

Ich denke Hàn-jī war genug zum Tâi-gí lernen und schreiben.

Aber, das ist falsch.

Wie das Hochdeutsch "ich' und Hessisch 'ich' ist unterschiedlich.

Ich weiß nicht ob im Deutschwörterbuch die Veränderung beschrieben wird oder nicht.

Aber, in Taiwan schreiben wir es unterschiedlich.

Aber, Problem ist ich muss die Systeme verstehen.

Andernfalls, ich kann nur 1 aussprechen lernen.

Weil, die zeigen nur eine Aussprache.    

Ich weiß, was im Wörterbuch steht ist sprechen die Leute.

Aber, ich möchte nicht vergessen woher bin ich.

Wie die Freundin sagt, ich sage nur 「Suî」keine「Tsiâ」weil das bin ich.

Jetzt mein Lô-má-jī  ist noch nicht gut.

Aber, beim Lô-má-jī ich finde meine Seele.

Wer bin ich.             






The day I read 「Tsiâ」(Who).

I remember 3 years ago, a friend from Taiwan said you are from Taichung.

I asked why?

Because 「Tsiâ」, we always say 「Suî」.

But, when my son studied in Taichung, he always said 「Tsiâ」.

Yes, we don't know each other.

But, she is a very friendly person.

She knows I live in Germany and asks me if you need something from Taiwan, I can help you.

Yes, I only know her on Facebook.

Because of her, I'll think about it.

Should I learn Lô-má-jī.

Because I was proud.

I think Hàn-jī was enough for learning and writing Tâi-gí.

But this is wrong.

Like High German 'ich' and Hessian 'ich' is different.

I don't know whether the change is described in the German dictionary or not.

But, in Taiwan we spell it differently.

But, problem is I need to understand the systems.

Otherwise, I can only learn to pronounce 1.

Because they only show one pronunciation.

I know what the dictionary says is what people speak.

But, I don't want to forget where am I from.

As the girlfriend says, I just say 「Suî」no 「Tsiâ」 because that's me.

Now my Lô-má-jī is not good yet.

But, by the Lô-má-jī, I find my soul.

Who am I. 

創作者介紹
創作者 詹美樹 的頭像
詹美樹

亂皂𥴊仔店 ⓂⒺⒾⓃⓀⒾⓄⓈⓀ

詹美樹 發表在 痞客邦 留言(0) 人氣(2)