解脫鼓仔燈

  1. 一个族群 ê 文化,你愛用伊 ê 語言思考寶島鼓仔燈,公視台語台
  2. 你或許不知道,這世界上最直接的咒,不是別的,就是名字。...你必須要從這個咒裡解脫出來。』《絕島之咒

家甲猶未做來德國進前 tī 遮搪著 ê 無四序一上飛行機隨 kā 伊送 hōo 闊莽莽 ê 天去消化,家甲做來德國規身人宛然 buē 開花結子 ê 弓蕉 uī-tio̍h 適應德國環境骨力反變,總是閣較𠢕反變閣較𠢕樂觀猶是 ē 無細膩 uī-tio̍h 別人 ê 情緒激大派踅入這个無屬於我 ê 情緒烏空。

2023 交翁雙人以德語討論事項,一位交 gún 有短短緣份成做睏天路隔壁厝邊 ê 德國女性老師 tī 翁徛起身去貯水燃燒茶行倚問我一句話「你 buē 曉講德語 mā buē 曉講英語,著 m̄ 著」,自伊停跤到伊代我先離開 ê 這段時間,我相信伊請教 ê 這兩種語言攏有出現 tī 我 ê 喙,呔討伊 bueh 按呢請教彼久 ê 我一屑仔攏無要意這久愈 buē 顫悶,總是巡田園翻菜股 ê 這久讀著栽 tī 2021.02.02 ê 心情花 hōo 我成做貓想 bueh tuì 家己候脈,竟我真𠢕做枷車藤。 

「英語交德語攏 m̄ 是我 ê 母語,不而過合該猶有才調交逐家練仙破豆」這位德國老師以德語請教我 ê 頇顢我 mā 以德語回應伊 ê 請教。我 m̄ 知影伊按怎看待我 ê 回應,總是當尾句落塗,gún 露營地 ê 女主人 mā 開喙以少少 ê 英語請教 gún「敢有啥物代誌需要伊 kā gún 鬥相共--ê?」,我微微仔笑答「一切四序甲若轉來到厝,多謝你」,這位德國老師一句話攏無回應斡頭做伊走。有露西亞血統 ê 愛沙尼亞女主人以表情問我發生啥物代誌,我鴟鴞肩表示 m̄ 知影,女主人 mā tìm 頭表示理解微微仔笑表示按呢伊去無閒,有代誌需要鬥相共抑是 bueh 結數 gún 翁仔姐知影伊 tī 佗落。

紲落來 ê 睏天路車日子 gún tī 立陶宛出名 ê 墓曠閣搪著這位德國老師,不而過按伊見著 gún 步頻換 ê 跤路,我想伊該然認為沐著打馬膠(Pech gehabt/歹運),我個人因為樹頭徛有夠在,風颱直直剾樹尾猶原健欉,一屑仔攏無受著影響。

2025 睏天路車日子無人閣按呢請教我,不而過按魂舒氣質湠來 ê 氣味,伊完完全全宛然歷史老師呂捷分張伊去美國演講 ê 感受「你 buē 聽著歧視語言,不而過無聲 ê 恬靜 hōo 你現現知影輕視栽 tī 遐。  」

2025 無聲 ê 輕視比有聲 ê 看無起閣較強勢,這敢是全球極右派聲勢沓沓仔做大水所造成 ê 因端?無興趣研究,總是我好玄家己 ê 轉變,呔討 buē 閣綿死綿爛開時間數佻(siàu-tiáu),像這久有 tsuē-tsuē 人 kā 我 ê 相借問當做空氣,我笑 tuì 翁講「美國 tuì 恁德國人敢若誠重要,英語節目放甲十台車攏聽有著就表示家己是有文化兼十八港路行透透 ê 人,這實在是趣味,總是你 mā 可憐交我做伙 hőng 當做無文化 ê 人,抑是非我德國族群者。

「Gún 兜牽手敢有文化我上蓋知機,我是佗一个族群 gún 兜牽手 mā 上蓋清楚」gún 翁那做日頭花那做樹趖回應我 ê 破豆。

「若是按呢,呔討你無才調斷奶走山?硬 bueh 牛牽到北牽抑是牛?」我文文仔笑 mā 紲手 kā 日本剾刀挈出來。Gún 這斗 ê 旅行伊又閣 kā 伊心愛 ê 勥爸母做陣𤆬出門 hōo 我心狂火著,總是我是愛換喙 ê 人無才調纏綴𪜶兜 ê 傳統一年三百五十六工逐日食相𫝛,紅筆攑出來紅線畫 hōo 伊知,斡頭做愖題人思考是啥物款 ê 因端養飼伊這款自在,搪著無意愛 ê 代誌隨一耳空入,一耳空出。

「是按怎咱愛 kā 別人帶 hōo 咱 ê 齷齪拑牢牢」今年六月 uī-tio̍h 伊無法度斷𪜶兜心愛--ê 奶,伊同意結束這十外冬 ê 緣份,因為這段日子 gún 兩人踅轉去拄熟似 ê 狀況自在討論大細項,特別是伊無法度斷奶轉喙 ê 問題,伊 ê 回答 tshan-tshiūnn 雷公爍爁 hōo 我理解我需要改變理路 tsham 伊討論伊慣勢 ê 愛 tī  gún 兜 m̄ 是食無路,是毒藥。

像人 tī Burgos 等便所間,聽無西班牙語 ê 我福份有夠額搪著當地人無料翻譯清潔婦 ê 話 hōo 雙跤免拍叉仔隨去行動無方便者 ê 便所間納水費。水費結數門一拍開隨搪著十外分鐘前聽我講德語隨展有意思表情 ê 德國女仕以英語大聲講「彼是 hōo 行動無方便 ê 人」,聽著這段話又閣見著彼个無守規矩 ê 人是家己牽手 ê gún 翁隨行倚以德語問「發生啥物代誌?」

「拄才人 tsuē 甲連男性都無法度行入便所間,清潔婦 tuì 徛頭位 ê 我講甲喙角全泡,我猶原若鴨仔聽雷,一位離我三个人距離 ê 西班牙女仕發現這个問題,隨翻譯清潔婦 ê 話,我 tsiah 入去解放」,最後 ê 話聲一落塗我發現向時 ē 那講心火那著 ê 情緒竟然無來相借問,我知影我總算按圓湠圓實踐解釋 buē 協助咱向前行,是咱向行前 ê 意志。 別人 uî 咱點 ê 磺火燈 buē 成做咱 ê 光明燈。

一个族群 ê 文化,你愛用伊 ê 語言思考,gún 翁龜怪 ê 認命,我愛用伊 ê 經歷思考。人生路途搪著 ê 輕視是別人沐沐泅 ê 烏空,我免相趁相喊,不而過我需要 uī 𠢕情緒叨撚 ê 家己攑一支解脫鼓仔燈,阿彌陀佛,Amen。

Gún 兜三姊妹,大姊結婚伊 ê 結婚禮數就 tshan-tshiūnn 寶島鼓仔燈這回佮頂回 ê 紹介相𫝛,實在是沓沓滴滴又閣厚工。

不而過,這个過程就 tshan-tshiūnn 節目談著遮米篩 ê 意義,透過遮 ê 沓沓滴滴表達 tsuē-tsuē 意義。

Tshan-tshiūnn 新娘 uì 今仔日開始按查某囡仔 bueh 轉做大人,而且伊 ê 身份有可能就是將來天地上偉大 ê 身份:母親。

遮 ê 古禮,伊除了傳承一个民族文化 ê 肥底 mā 傳承敬天敬地佮雙方家族含蓄(hâm-thiok)想 bueh 表達 ê 互相體諒佮尊重 tshiûnn 好命婆 ê 四字聯。

二姊結婚遮 ê 禮就有較減寡,像挽面這項,大姊有挽面,二姊就無挽面。

大姊 bueh 出嫁彼日是阿媽 kā 挽面,彼年 ê 我五歲到今猶原 ē 記得彼日,阿媽 mā 那挽那講平常時佮阿黎兩人烏貓穿裙無穿褲,烏狗穿褲激拖塗,這久挽面 bueh hōo 你成做閣較媠氣 ê 烏貓姊煞 leh 喈喈叫。

好里佳哉,我出嫁阿媽已經做仙幾仔十冬,猶無我應當 mā-ē hōo 阿媽叫去挽面,而且 ē 喈甲比大姊閣較大聲。

今仔日翁某做伙看寶島鼓仔燈,我那看那做翻譯 mā 感謝現此時 ê 利便,起因無遮 ê 通揤暫停,我正經 m̄ 知愛按怎斟酌解釋 hōo 翁聽佮無地揣記持 kā 想 bueh 記錄 ê 風俗內容寫落來。

像節目紹介 ê 踏瓦這段「彼敢是好彩頭 ê 意思」翁問。

「是,gún 兩位阿姊攏有踏 kan-na 我無踏,莫怪咱 ê 問題 ē 厚甲若蠓」我刁意故講。

「我 mā 無踏,m̄-koh 我感覺咱無啥大問題」伊笑應。

「咱確實無啥問題,m̄-koh 煞一直 teh 窮別人 ê 問題」我講。

我佮伊正經無啥問題,總是無問題無表示別人 buē 捎問題 hōo gún。

這个問題,gún 猶 teh 討論,敢有法度解決,我 m̄ 知影,起因爸母彼款形,後生真僫 buē 綴 leh 有彼个癖,準做後生根本無愛彼个癖,伊猶原 buē 發現家己有彼个歹癖。

別人湠過來 ê 問題,m̄ 免 tī 遮討論,不過踏瓦這件代誌愛討論,起因伊 m̄ 是 kan-ta 咱有,歐洲遮 tsuē-tsuē 國家 mā 有相仝 ê 風俗,以德國來講,踏瓷仔表示䆀事走,好事來佮咱相仝,地球真正是圓--ê。

那食下晝頓那餾寶島鼓仔燈 ê 語句。

食飯飽碗箸隨窮隨洗,簿仔紙 mā 隨捎出來,影片閣 kā 餾一斗;

1. 料小(Liāu-siáu) = 無特別、無氣派、無大端、無大範、無密實、無𠕆篤

2. 田園滿厝間(Tshan-hn̂g muá tshù-king) = 財富滿厝

3. 食杮粿,雙爿囤家伙(Tsia̍h khi-kue, siang-pîng tún ke-hué) = 雙方有粒積

4. 投天告地講無人(Tau-thinn-ko-tè kong bô lang) = 拗鬱、枉屈無地 káng

5. 口彩(Kháu-tshái) = 吉祥話、吉利話

6. 愛激一下 á 姿勢(Ài kik tsi̍t-e-á tsu-sè) = 張身勢

7. 大發花(Tuā-huat-hue) = 交易

8. 福圓(Hok-uân)= 龍眼(Lîng-gíng)

9. 伴手(Phuānn-tshiú) = 我帶伴手去,我送你,送禮 ê 人所紮 ê 禮物

10. 等路(Tán-lō͘) = 歡迎你來 gún 兜𨑨迌,所以我 tī 路頭一直等你,收著你 ê 禮物,tse 號做等路。

造句:我收著你 ê 等路,我愛紮伴手來送你。

今仔日 tshan-tshiūnn 往擺是我 ê 好年冬。

學習著 tsuē-tsuē 涵雅 ê 語句佮文化肥底掠外。

一个族群 ê 文化,你愛用伊 ê 語言思考,深深擉觸我 ê 心。

 




 

Wir haben die TV-Show "Pó-tó kó͘-á-ting (Formosas Laterne)" gesehen.

Ich sage meinem Mann, dass die Hochzeitszeremonie meiner beiden Schwestern der Show ähnlich ist.

Besonders meine älteste Schwester, Oma war zu dieser Zeit noch am Leben, also ist sie verantwortlich.

Oma ist der große Chef im Haus.

Ich war damals 5 Jahre alt.

Alles an der Hochzeit ist sehr interessant für mich

Essen, schönes Hochzeitskleid, schöne Schwester und ein bisschen Traurigkeit.

Ich fühlte ein Loch in meinem Herzen, weil meine Mutter sagte, dass sie ab heute Abend nicht mehr zu Hause leben wird.

Aber ich bin nur ein fünfjähriges Kind.

Als ich etwas Leckeres sah und als meine Oma meiner Schwester half das Gesicht zu fädeln, schrie sie vor Schmerz.

Ich hatte das Gefühl, dass das Loch in meinem Herzen wieder gefüllt war, weil meine Mutter sagte, es sei sehr wichtig, das würde meine Schwester schöner machen.

Dann begann ich mir auch vorzustellen, dass ich eines Tages auch diese Dinge tun würde, aber ich möchte das Haus nicht verlassen.

Und ich werde Oma sagen, ich möchte schön sein, aber bitte sei sanft.

Aber meine andere älteste Schwester und ich hatten nach vielen Jahren noch nie die Gelegenheit, es Oma so zu erzählen.

Manchmal denken wir, wir könnten sehr viel Glück haben, weil wir uns nicht mit Fäden auseinandersetzen müssen.

Aber für mich ist das Beste, dass ich direkt zum Rathaus gehen kann, um mich für die Heirat anzumelden. Dann sind Sie Mr.Lîm.

Aber ich denke, meine Oma, Mutter, Vater, 2 Schwestern werden verrückt sein, wenn sie wissen, dass ich das tue.

Möchten Sie versuchen, Gesicht einfädeln?

Nein danke.

In der Show gibt es einen Polterabend, das heißt genauso in Deutschland, sagte mein Mann.

Ja, aber wir haben noch eine Sache.

Ab heute bin ich deine Frau, ich werde hart mit dir arbeiten und mich gemeinsam um die Familie zu kümmern.

Ich bin ein sehr glücklicher Mann.

Ich weiß, sagte ich.

 




 

We watched the TV show "Pó-tó kó͘-á-ting (Formosa's Lantern)".

I tell my husband the wedding ceremony of my two sisters is similar to the show.

Especially my eldest sister, Grandma was still alive at that time, so she is in charge.

Grandma is the big boss in the house.

I was 5 years old at that time.

Everything about the wedding is very interesting to me.

Food, beautiful wedding gown, beautiful sister and a little sadness.

I felt a hole in my heart, because my mother said that after tonight, she will not live at home.

But, I am just a five year old child.

When I saw something delicious, and when my grandma helped my sister make the face threaded and she screamed in pain.

I felt that the hole in my heart was filled again, beecause my mother said it is very important, this will make my sister more beautiful.

Then I also began to imagine that one day, I would also do these things, but i don't want to leave the house.

And I will tell grandma, I want to be beautiful, but please be gentle.

But my other eldest sister and I have never had a chance to tell grandma like this after many years.

Sometimes we think we might be very lucky, because we don't need to face threaded.

But for me, i think the best thing is that I can go directly to the city hall to register for marriage then done, you are Mr.Lîm.

But I think my grandma, mother, father, 2 Sisters will be crazy, if they know I do this.

Do you want to try face threaded?

No, thank you.

In the show there is a Polterabend, does it mean the same as in Germany, my husband said.

Yes, but we have one more thing.

From today I am your wife, I will work hard with you and take care of this family together.

I am a very lucky man.

I know, i said.